راهنمای جامع انواع فیش و اتصالات صوتی (به‌همراه نحوه اتصال درست هرکدام)

اتصالات صوتی یا Audio Connections به تمام رابط‌ها، درگاه‌ها و کابل‌هایی گفته می‌شود که برای انتقال صدا بین دو یا چند دستگاه استفاده می‌شوند. این اتصالات می‌توانند به‌صورت فیش، کابل یا پورت باشند و وظیفه آن‌ها ایجاد ارتباط بین ورودی و خروجی صدا است. در واقع انواع اتصالات صوتی همان رابط‌هایی هستند که باعث می‌شوند صدا از یک دستگاه به دستگاه دیگر منتقل شود. ما قصد داریم در این مقاله، به بیشتر سوالات شما درباره انواع اتصالات صوتی، انواع فیش های صدا و کاربرد آنها بپردازیم. برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.

کابل صدا چیست؟

کابل صدا وسیله‌ای برای انتقال سیگنال‌های صوتی بین دستگاه‌های مختلف است. این کابل می‌تواند آنالوگ یا دیجیتال باشد و کیفیت و نوع آن نقش مهمی در وضوح، قدرت و کیفیت نهایی صدا دارد. انتخاب کابل درست متناسب با دستگاه، کاربرد و محیط، یکی از مهم‌ترین نکات در داشتن صدای باکیفیت است.

انواع کابل صدا

وقتی صحبت از انواع کابل صدا می‌شود، منظور تمام کابل‌هایی است که برای انتقال سیگنال صوتی بین دستگاه‌ها استفاده می‌شوند. کابل‌های صدا بسته به نوع سیگنال، کاربرد و کیفیت به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: کابل‌های آنالوگ و کابل‌های دیجیتال. این تقسیم‌بندی به کاربران کمک می‌کند تا متناسب با نیاز خود، بهترین کابل را انتخاب کنند و از افت کیفیت یا ایجاد نویز جلوگیری شود. در ادامه به معرفی آنها می‌پردازیم: 

کابل‌ صدا آنالوگ

کابل‌های صدا آنالوگ سیگنال صوتی را به صورت موج پیوسته منتقل می‌کنند و بیشترین استفاده را در تجهیزات صوتی قدیمی و دستگاه‌های خانگی دارند و برای اتصال هدفون، اسپیکر، میکروفون و تجهیزات استودیویی به کار می‌روند. مزیت کابل‌های آنالوگ سادگی و ارزان بودن آن‌هاست، اما معایبشان شامل نویزپذیری بالا، افت کیفیت در طول کابل‌های طولانی و حساسیت به تداخل الکترومغناطیسی است. به همین دلیل در سیستم‌های حرفه‌ای یا ضبط با کیفیت بالا، معمولا از کابل‌های بالانس (مانند XLR یا TRS بالانس) استفاده می‌شود که میزان نویز را کاهش می‌دهند.

کابل صدا دیجیتال

کابل‌های صدا دیجیتال سیگنال صوتی را به شکل داده‌های دیجیتال (۰ و ۱) منتقل می‌کنند و به همین دلیل کیفیت بسیار بالاتری نسبت به کابل‌های آنالوگ دارند و در برابر نویز و تداخل مقاوم‌اند. از رایج‌ترین انواع کابل‌های دیجیتال می‌توان به Optical (TOSLINK)، HDMI، Coaxial دیجیتال و USB اشاره کرد. این کابل‌ها برای سیستم‌های مدرن مانند سینمای خانگی، ساندبار، کارت صدا، تلویزیون و میکروفون‌های USB استفاده می‌شوند. یکی از مهم‌ترین مزایای کابل‌های دیجیتال، امکان انتقال صدای چندکاناله و حفظ کیفیت حتی در طول کابل‌های بلند است، چیزی که در کابل‌های آنالوگ به راحتی ممکن نیست.

تفاوت بین اتصالات صوتی ، جک ها ، پلاگین ها و آداپتورها

هر اتصال صوتی از سه بخش تشکیل می‌شود:

آداپتور: قطعه‌ای که یک نوع فیش را به نوع دیگر تبدیل می‌کند یا سیگنال صدا را بین دو دستگاه ناسازگار سازگار می‌کند؛ مثلاً تبدیل فیش ۶.۳۵ به ۳.۵ میلی‌متری.

جک (Jack): پورت یا ورودی ثابتی که روی دستگاه (آمپلی‌فایر، گوشی، میکسر) قرار دارد و معمولاً سوکت (مادگی) است.

پلاگین یا فیش (Plug): سر نری کابل که داخل جک قرار می‌گیرد؛ رایج‌ترین نمونه‌اش فیش ۳.۵ میلی‌متری هدفون است.

اگر در وضعیت سردرگمی بوده اید ، امیدوارم این تعاریف به شما کمک کرده تا تصویر واضح تری داشته باشید ، حال بیایید به بخش بعدی برویم.

اتصالات صوتی مادگی و نری

تفاوت اتصال دهنده نری و اتصال دهنده مادگی بسیار ساده است. از اتصال دهنده نری می توان به عنوان یک پریز نیز نام برد، نر دارای یک “پین” است که به چیزی وصل می شود. اتصال دهنده مادگی همچنین می تواند به عنوان یک جک شناخته شود و دارای یک “سوراخ” برای دریافت اتصال نری است.

انواع متداول اتصال دهنده های صوتی

اتصال‌دهنده‌های صوتی (Audio Connectors) انواع مختلفی دارند که بسته به نوع دستگاه، کیفیت صدا و کاربرد مورد استفاده قرار می‌گیرند. رایج‌ترین انواع اتصال‌دهنده‌های صوتی عبارت‌اند از:

۱. اتصال استریو مینی جک ۳.۵ میلیمتری

این یکی از محبوب ترین و رایج ترین اتصالات صوتی است. گاهی اوقات به عنوان ‘جک هدفون’ شناخته می شود. همچنین به عنوان مینی جک استریو، اتصال ۳.۵ میلی متری یا اتصال ۱/۸ اینچی شناخته می شود. استفاده متداول از اتصالات ۳.۵ در دستگاه های پخش موسیقی قابل حمل، تلفن ها و اتصالات صوتی در رایانه است. همچنین رایج ترین اتصال صوتی است که با هدفون استفاده می شود.

اتصال ۳.۵ میلی متری مانند اتصال بالا از آرایش TRS استفاده می کند که مخفف Tip / Ring / Sleeve است. پیکربندی TRS اغلب به صورت استریو در نظر گرفته می شود. زیرا دارای دو تماس است که به کانال های صوتی چپ و راست اجازه می دهد. می توانید در مورد سایر تنظیمات مانند TS ، TRS ، TRRS و TRRRS بیشتر بخوانید.

۲. پلاگین ۱/۴ اینچ / ۶.۳ میلی متر TRS

این رابطی است که اغلب در برنامه های صوتی صوتی روی صفحه کلید، خروجی هدفون، پیانوها، تجهیزات ضبط، میزهای میکس، آمپرهای گیتار و سایر تجهیزات Hi-Fi استفاده می شود. همچنین به عنوان جک استریو ۱/۴ اینچی، جک TRS، جک متعادل یا اتصال تلفن شناخته می شود زیرا اپراتورهای تلفن برای وصله اتصالات تلفنی از آن استفاده می کنند.

رابط ۱/۴ اینچی بالا دقیقاً مانند رابط ۳.۵ میلی متری دارای طراحی Tip / Ring / Sleeve است. با این حال، طول آن بزرگتر است و همچنین قطر گسترده تری دارد. پلاگین ۶.۳ میلی متر همچنین می تواند با تنظیمات مختلفی مانند TS و TRS ارائه شود. TRS بسیار رایج است و برای صوت متعادل صدا یا استریو استفاده می شود.

۳. اتصال RCA (AKA Phono)

این نوع اتصالات معمولاً در اکثر تجهیزات استریو مصرفی و سیستم های Hi-Fi مورد استفاده قرار می گیرد. RCA مخفف Radio Corporation of America است، شرکتی که این اتصال را در دهه ۱۹۴۰ معرفی کرد. از اتصالات RCA به عنوان دوشاخه RCA ، پلاگین Cinch یا اتصالات Phono نیز یاد می شود زیرا در گذشته از آنها برای اتصال گرامافون ها به تقویت کننده ها استفاده می شد.

۴. XLR 3 پین

اتصال صوتی XLR برای بسیاری از برنامه های صوتی حرفه ای استفاده می شود. اتصال XLR در ابتدا توسط Cannon تولید و به عنوان محدوده Cannon X منتشر شد. چندین بار در Cannon XL و بعداً Cannon XLR تجدید نظر شد ، به همین دلیل به XLR معروف شد. طراحی XLR بشکه ای با قطر حدود ۲ سانتی متر است و دارای ۳ تا ۷ پایه برای اتصالات نر و سوراخ برای اتصالات زن است. آنها همچنین می توانند به عنوان Cannon Lead ، یا Mic Lead نیز شناخته شوند.

کانکتور ۳ پین XLR ، همانند تصویر بالا ، متداولترین پیکربندی XLR است. 3-Pin XLR برای صوت متعادل برای کاهش خطر تداخل یا نویز EMI استفاده می شود و همچنین می توانند مسافت زیادی را طی کنند. به همین دلیل ، اتصالات XLR برای کابل های میکروفن ، رابط های صوتی ، بلندگوهای مانیتور ، میکسرها ، برنامه های PA و دستگاه های صوتی حرفه ای ترجیح داده می شوند.

۵. TOSLINK / نوری

TOSLINK ، مخفف Toshiba Link یک رابط نوری برای سیگنال های صوتی دیجیتال است. این در ابتدا برای استفاده در دستگاه های پخش کننده توشیبا در نظر گرفته شده بود اما در طول سالها رشد کرده و توسط سایر تولیدکنندگان مورد استفاده قرار گرفته است. TOSLINK به عنوان یک رابط صوتی دیجیتال نوری نیز مشهور است. دوشاخه صوتی دیجیتال نوری دارای یک طرف مربع است در حالی که طرفین مخالف دارای گوشه های زاویه دار هستند که در زیر می بینید.

TOSLINK برای ارسال سیگنال های صوتی دیجیتال بین دستگاه های مختلف استفاده می شود. قالب های صوتی پشتیبانی شده توسط TOSLINK یا اتصال نوری Lossless 2.0 PCM و فشرده شده ۲.۰ / ۵.۱ / ۷.۱ Dolby Digital یا DTS هستند. از DVD-A ، SACD یا صدای HD مانند DTS-HD Master Audio یا Dolby TrueHD پشتیبانی نمی کند.

در نوع اتصال TOSLINK / نوری ، سیگنال های صوتی دیجیتال برای انتقال از طریق کابل ساخته شده از فیبر نوری به نور تبدیل می شوند. گرچه از کابل فیبر نوری استفاده می شود ، اما طول کابل TOSLINK معمولاً به ۵ متر محدود می شود. این به دلیل قدرت کم LED های مورد استفاده در فرستنده و گیرنده است.

۶. پلاگین موز

اتصالات سیم بلندگو می توانند غیر قابل اعتماد شوند زیرا با گذشت زمان از بین می روند یا مات می شوند ، که بدون شک بر کیفیت صدا در سیستم شما تأثیر می گذارد. شاخه های موز به عنوان یک راه حل ارائه می شود. دوشاخه موز رابطی است که رشته های سیم مانند سیم بلندگو را متصل می کند تا نصب شما مرتب و به طور کلی برای نصب آسان به نظر برسد.

یک موز دارای یک سنجاق فلزی است که شبیه شکل موز است. شاخه های موز کیفیت صدا را از سیستم شما بهبود نمی بخشد. مزیت اصلی استفاده از شاخه های موز جلوگیری از خرابکاری و راحتی است. آماده سازی درست دوشاخه ممکن است زمان بر باشد ، اما اتصال به گیرنده A / V فقط ۱۰ ثانیه طول می کشد. در نهایت ، استفاده شخصی و یا عدم استفاده از پلاگین موز یک تصمیم شخصی است ، اما به نظر من آنها را به عنوان یک سرمایه گذاری خوب ، مقرون به صرفه ، با صرف وقت و انرژی.

۷. سنجاق بلندگو

پین های بلندگو ، درست مثل دوشاخه های موز، روشی را برای خاتمه اتصالات سیم بلندگو ارائه می دهد. با این حال، برخلاف شاخه های موز، پین های بلندگو دارای یک پروفیل مستقیم و باریک هستند. استفاده از شاخه های موز، پین های بلندگو یا اتصالات بیل به ترمینال موجود در سیستم شما بستگی دارد. بررسی کنید که آیا شما یک اتصال اتصال دهنده یا پایانه بلندگوهای فنر دار دارید.

با فشار دادن گیره ، قرار دادن سیم های برهنه یا پایه های بلندگو و آزاد کردن ، ترمینال فنر کار کنید. یک ترمینال دارای فنر فقط سیم های برهنه و اتصالات پین بلندگو را می پذیرد ، اما شاخه های موز یا اتصالات پیک را قبول نمی کند.

پایانه های پست اتصال یک یقه پیچ دار دارند که شما آن را باز می کنید تا سوراخ مورد استفاده برای اتصال سیم های برهنه ، پین های بلندگو ، شاخه های موز یا اتصالات بیل را کشف کنید.

پایه های بلندگو ، شاخه های موز و اتصالات بیل راحتی را ارائه می دهند. پایه های بلندگو می توانند هم با فنر و هم با پایه اتصال کار کنند ، اما شاخه های موز و اتصالات بیل فقط با یک درگاه اتصال کار می کنند. در هنگام استفاده از هر یک از این اتصالات هیچ تفاوتی در کیفیت صدا مشاهده نمی شود.

۸. اتصال دهنده MMCX

کانکتورهای MMCX عمدتاً بر روی هدفون و IEM وجود دارند. MMCX به اختصار میکرو مینیاتور کواکسیال است. آنها دقیقاً همانطور که از نام آنها پیداست ، کوچک هستند از این رو کاربرد گسترده آنها روی گلگیرها و IEMS است. هدفونی که شاهد اتصال MMCX به آن هستیم ، Monolith M1060 بود ، اما بعد از اینکه مشکل ساز شد به روز شد.

اتصالات MMCX جهانی هستند ، دقیقاً مانند پلاگین ۳.۵ میلی متر. یک فیش MMCX به جک MMCX گیر می کند و همچنین امکان چرخش ۳۶۰ درجه را فراهم می کند. جدا از اندازه کوچک که برای استفاده در محافظ های گوش و IEM مناسب است ، MMCX از قابلیت انعطاف پذیری بیشتری نیز برخوردار است. جایگزینی کابلهای MMCX برای افزودن ویژگیهای جدید مانند بلوتوث یا میکروفن درون خطی آسان تر است.

۹. اتصال SpeakON

اتصالات SpeakON یک اتصال دهنده بسیار اخیر است که توسط Neutrix طراحی شده است. این برای تجهیزات صوتی حرفه ای طراحی شده است تا با بارهای القایی و جریان های بالا کار کنند و مهمترین آنها برای جلوگیری از آسیب دیدن قوس هنگام قطع شدن در زیر بار است. پلاگین SpeakON دارای مکانیزم پیچش قفل است که آنها را در یک سوکت محکم می کند.

اتصالات SpeakON در طرح های تکرار قطب ۲ ، ۴ و ۸ موجود است. با این وجود ، طرح های دو قطب و ۴ قطب از نظر فیزیکی قابل تعویض هستند که به شما امکان می دهد از همان درگاه یا سوکت سازگار از یک طرح ۲ قطب یا ۴ قطب استفاده کنید. اتصالات SpeakON هنوز نسبتاً جدید هستند ، اما با گذشت زمان ممکن است به دلیل مزایایی که نسبت به سایر اتصالات بلندگو دارند ، محبوبیت بیشتری کسب کنند.

انواع فیش باند و کابل بلندگو؛ کدام را برای چه کاری بخریم؟

برای وصل کردن بلندگوی پسیو (غیرفعال) به آمپلی‌فایر، سه گزینه اصلی در بازار وجود دارد:

۱. فیش باند (Banana Plug): رایج‌ترین گزینه برای سیستم‌های صوتی خانگی و نیمه‌حرفه‌ای. هر فیش باند یک‌سیمه است، یعنی برای هر بلندگو به یک جفت فیش قرمز (مثبت) و مشکی (منفی) نیاز دارید. تبدیل سیم لخت بلندگو به فیش باند بسیار ساده است: روکش دو سر سیم دوتایی بلندگو را جدا کنید (سیم دارای خط برجسته یا رنگ متفاوت روی یکی از رشته‌ها معمولاً مثبت است)، هر سیم را داخل پیچ یا سوکت فیش باند قرار دهید و محکم کنید، سپس فیش قرمز را به ترمینال مثبت (+) و فیش مشکی را به ترمینال منفی (−) آمپلی‌فایر و بلندگو وصل کنید. رعایت این رنگ‌بندی حیاتی است؛ اگر قطبیت یک بلندگو برعکس بسته شود، مخروط آن بلندگو برخلاف بقیه حرکت می‌کند و صدا کم‌باس و توخالی می‌شود.

۲. فیش اسپیکون (Speakon): استاندارد صنعتی برای کنسرت‌ها و سیستم‌های صوتی با توان بالا. برخلاف فیش باند، اسپیکون قفل‌شونده است و به‌طور اتفاقی جدا نمی‌شود، جریان بسیار بالاتری (معمولاً بالای ۳۰ آمپر) را تحمل می‌کند و امکان اتصال کوتاه در آن عملاً وجود ندارد چون پین‌ها داخل بدنه پلاستیکی قرار دارند. رایج‌ترین نوع آن NL4 است که ۴ پین دارد (۱+, ۱−, ۲+, ۲−) و در اغلب دستگاه‌ها فقط پین‌های ۱+ و ۱− استفاده می‌شود، مگر برای بای‌امپ کردن که هر دو جفت پین به‌کار می‌روند.

نکته مهم: بین تولیدکننده‌های مختلف، سیم‌کشی پین‌های ۲+ و ۲− استاندارد ثابتی ندارد، پس قبل از سیم‌کشی حتماً راهنمای همان دستگاه را چک کنید.

۳. فیش TS ۶.۳۵ میلی‌متری: ساده‌ترین و ارزان‌ترین گزینه، اما در برابر ضربه و جدا شدن اتفاقی مقاوم نیست و برای توان‌های بالا مناسب نیست.

سخن پایانی

در نهایت، بازار تجهیزات و اتصالات صوتی پر از جزئیات فنی ریز و درشت است که شناخت آن‌ها نه تنها کیفیت صدا را تضمین می‌کند، بلکه از آسیب رسیدن به دستگاه‌های گران‌قیمت شما نیز جلوگیری خواهد کرد. فرقی نمی‌کند که به دنبال راه‌اندازی یک سیستم صوتی خانگی ساده هستید یا می‌خواهید یک استودیوی حرفه‌ای و سیستم‌های صوتی بزرگ را سیم‌کشی کنید؛ انتخاب کابل استاندارد و فیش مناسب، اولین و مهم‌ترین گام در این مسیر است. پیشنهاد می‌کنیم همواره قطب مثبت و منفی اتصالات را با دقت بررسی کنید و در صورت نیاز به تفکیک یا تبدیل پورت‌ها، از مبدل‌های باکیفیت و با شیلد محافظ استفاده کنید تا صدایی شفاف، پرقدرت و بدون هرگونه نویز را تجربه کنید.

سوالات متداول

۱. راهنمای پایه‌های مادگی aux به چه صورت است؟

مادگی AUX معمولاً دارای ۳ تا ۵ پایه است. در مدل‌های استاندارد استریو، پایه طولانی‌تر مربوط به اتصال به زمین (GND) یا منفی است. دو پایه دیگر که به پین‌های داخلی متصل هستند مربوط به کانال‌های چپ (Left) و راست (Right) صدا می‌باشند که با تست بوق مولتی‌متر به راحتی قابل شناسایی هستند.

۲. اگر مثبت و منفی فیش صدا جابه‌جا وصل شود چه اتفاقی می‌افتد؟

جایگزینی سیم مثبت و منفی باعث سوختن بلندگو نمی‌شود، اما فاز صدا را معکوس می‌کند. در این حالت صدا اصطلاحاً «توی‌قوطی» شنیده می‌شود، حجم صدا کاهش می‌یابد و فرکانس‌های پایین (بیس) خفه می‌شوند.

۳. تفاوت فیش TS و TRS چیست؟

فیش TS فقط یک خط سیاه روی بدنه خود دارد و مونو (تک کاناله) است که بیشتر برای میکروفون و گیتار استفاده می‌شود. فیش TRS دارای دو خط سیاه است و توانایی انتقال صدای استریو (دو کاناله) را دارد.