علت کند شدن کامپیوتر و رفع مشکل آن

علت کند شدن کامپیوتر

آشنایی با اصلی ترین علت کند شدن کامپیوتر و ویندوز شما را در رفع مشکلات احتمالی کمک میکند. برای رفع کندی ویندوز ابتدا باید علت را شناسایی کنید، سپس به دنبال راه حل باشید

کندشدن کامپیوتر یکی از رایج‌ترین مشکلاتی است که کاربران با آن روبه‌رو می‌شوند. این مشکل می‌تواند ناشی از دلایل نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری مختلف باشد. در این مقاله، به بررسی کامل علت کند شدن کامپیوتر و راهکارهای کاربردی برای رفع آن می‌پردازیم.

اصلی ترین علت کند شدن کامپیوتر

قبل از پرداختن به جزئیات، باید بدانید که علت کند شدن کامپیوتر معمولا ترکیبی از چندین عامل است که به‌صورت هم‌زمان بر سیستم تأثیر می‌گذارند. بااین‌حال، برخی از عوامل نقش پررنگ‌تری در کاهش سرعت سیستم دارند و شناخت دقیق این عوامل اولین گام برای حل مشکل است.

ایجاد فایل های موقت

اولین علت کند شدن ویندوز، انباشته‌شدن فایل‌های موقت است که بسیاری از کاربران از وجود آن‌ها بی‌اطلاع هستند. این فایل‌ها در طول استفاده از برنامه‌ها، مرورگرها، نصب نرم‌افزارها و خود ویندوز ایجاد می‌شوند و با گذشت زمان حجم قابل‌توجهی از فضای ذخیره‌سازی را اشغال می‌کنند. فایل‌های موقت برای بهبود عملکرد طراحی شده‌اند؛ اما زمانی که تعداد آن‌ها زیاد می‌شود، دقیقا اثر معکوس دارند.

راه‌حل:

  • از منوی Start به Settings بروید و گزینه System را انتخاب کنید
  • در بخش Storage روی Temporary files کلیک کنید و منتظر بمانید تا ویندوز حجم فایل‌ها را محاسبه کند
  • فایل‌های غیرضروری مانند Temporary files را انتخاب و حذف کنید
  • می‌توانید از ابزار Disk Cleanup ویندوز نیز استفاده کنید که گزینه‌های بیشتری را ارائه می‌دهد
  • می‌توانید Storage Sense را نیز فعال کنید تا ویندوز فایل‌های موقت را به‌صورت خودکار پاک کند

ویروسی شدن سیستم

بدافزارها و ویروس‌ها از دیگر علت کند شدن کامپیوتر هستند که می‌توانند منابع سیستم را به‌شدت مصرف کنند. این برنامه‌های مخرب در پس‌زمینه اجرا می‌شوند و عملکرد کلی دستگاه را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. برخی از بدافزارها اطلاعات شما را می‌دزدند و برخی دیگر فقط برای ایجاد اختلال طراحی شده‌اند. در تمام این موارد، سیستم شما قربانی اصلی است و سرعت آن به‌شدت کاهش می‌یابد.

راه‌حل:

  • یک آنتی‌ویروس معتبر نصب کنید و همیشه آن را به‌روز نگه دارید
  • اسکن کامل سیستم را به‌صورت منظم انجام دهید، ترجیحا هفته‌ای یک‌بار
  • از دانلود فایل‌های مشکوک از سایت‌های ناشناخته خودداری کنید
  • از نصب نرم‌افزارهای کرک‌شده و غیرقانونی پرهیز کنید
  • ایمیل‌های مشکوک را باز نکنید و از کلیک‌کردن روی لینک‌های ناشناخته خودداری کنید
  • مطمئن شوید که فایروال ویندوز فعال است

ویروسی شدن سیستم

کمبود فضای درایو یا خرابی هارد

زمانی که درایو اصلی سیستم (معمولا درایو C) پر می‌شود، ویندوز فضای کافی برای عملیات عادی خود ندارد. این امر یکی از شایع‌ترین دلایل کندشدن ویندوز محسوب می‌شود. همچنین مشکلات هارددیسک می‌توانند باعث کندی شدید شوند. علائم خرابی هارد کامپیوتر شامل صداهای غیرعادی مانند کلیک یا سایش، خطاهای مکرر، هنگ‌کردن سیستم و کندشدن ناگهانی آن هستند که نباید نادیده گرفته شوند.

راه‌حل:

  • حداقل ۱۵ تا ۲۰ درصد از فضای درایو C را برای عملکرد بهینه ویندوز خالی نگه دارید
  • فایل‌های غیرضروری و برنامه‌های استفاده‌نشده را حذف کنید
  • فایل‌های بزرگ را به درایوهای دیگر منتقل کنید
  • برای تست خرابی هارد کامپیوتر می‌توانید از ابزارهایی مانند CrystalDiskInfo، HD Tune یا Hard Disk Sentinel استفاده کنید
  • در صورت مشاهده علائم خرابی هارد، فورا از اطلاعات خود نسخه پشتیبان تهیه کنید
  • استفاده از SSD به‌جای HDD می‌تواند سرعت سیستم را چندین برابر افزایش دهد
  • ابزار CHKDSK ویندوز را برای بررسی خطاهای دیسک اجرا کنید

کمبود فضای رم کامپیوتر

به‌ویژه زمانی که چندین برنامه هم‌زمان اجرا می‌شوند یا از نرم‌افزارهای سنگین مانند ویرایشگرهای ویدئو استفاده می‌کنید، کمبود رم یا حافظه موقت اغلب علت کند شدن ویندوز است. زمانی که رم پر می‌شود، ویندوز مجبور می‌شود از هارددیسک به‌عنوان حافظه موقت استفاده کند که بسیار کندتر است.

راه‌حل:

  • با فشاردادن Ctrl+Shift+Esc، Task Manager را باز و مصرف رم را در تب Performance بررسی کنید
  • برنامه‌های پرمصرفی را که به آن‌ها نیاز ندارید، ببندید
  • در صورت امکان، رم سیستم خود را ارتقا دهید
  • آشنایی با انواع رم کامپیوتر (DDR3، DDR4، DDR5) برای خرید رم مناسب ضروری است
  • اکستنشن‌های مرورگر را کاهش دهید؛ زیرا هر کدام رم مصرف می‌کنند

تعداد بالای برنامه‌های باز در پس زمینه

بسیاری از برنامه‌ها بدون اطلاع شما در پس‌زمینه اجرا می‌شوند و منابع سیستم را مصرف می‌کنند. این امر یکی دیگر از دلایل مهم کندشدن کامپیوتر است که اغلب نادیده گرفته می‌شود.

راه‌حل:

  • از Task Manager برای شناسایی برنامه‌های پس‌زمینه و بستن آن‌ها استفاده کنید
  • به تب Startup بروید و برنامه‌های غیرضروری را Disable (غیرفعال) کنید
  • تنها برنامه‌هایی را در Startup قرار دهید که واقعا به آن‌ها نیاز دارید

داغ شدن و دمای بالای سیستم

افزایش دمای قطعات سخت‌افزاری، به‌ویژه پردازنده و کارت گرافیک، باعث کاهش خودکار سرعت می‌شود تا از آسیب‌دیدن قطعات جلوگیری شود. گردوغبار دشمن اصلی سیستم خنک‌کننده است.

راه‌حل:

  • گردوغبار فن‌های داخل کیس را تمیز کنید
  • از خمیر حرارتی مرغوب برای پردازنده استفاده کنید و آن را هر دو سال تعویض کنید
  • مطمئن شوید که جریان هوای مناسبی در اطراف کیس وجود دارد و آن را در محیط بسته نگذارید
  • نرم‌افزارهایی مانند HWMonitor یا Core Temp برای نظارت بر دما نصب کنید
  • مطمئن شوید که تمام فن‌ها کار می‌کنند و سیم آن‌ها وصل است
  • در صورت نیاز، سیستم خنک‌کننده بهتری تهیه کنید
  • لپ‌تاپ را روی سطوح نرم، مانند تختخواب استفاده نکنید که مانع جریان هوا می‌شود

داغ شدن و دمای بالای سیستم از دلایل کند شدن کامپیوتر

بروز نبودن ویندوز

آپدیت‌های ویندوز امنیت را بهبود می‌بخشند و مشکلات عملکردی و باگ‌ها را نیز برطرف می‌کنند. عدم به‌روزرسانی می‌تواند یکی از دلایل کندشدن کامپیوتر باشد؛ زیرا ویندوز قدیمی با نرم‌افزارهای جدید سازگاری ندارد.

راه‌حل:

  • به Settings > Update & Security بروید
  • گزینه Check for updates را انتخاب کنید و منتظر بمانید
  • حتی اگر آپدیت‌های موجود زمان‌بر باشد، تمام آن‌ها را نصب کنید
  • پس از نصب آپدیت، سیستم را ری‌استارت کنید
  • در صورت مشکل در نصب آپدیت، Windows Update Troubleshooter را اجرا کنید

دیفرگ نکردن دیسک درایو

در هارددیسک‌های مکانیکی (HDD)، فایل‌ها با گذشت زمان در بخش‌های مختلف دیسک به‌صورت پراکنده ذخیره می‌شوند که باعث کندی در خواندن اطلاعات می‌شود. این فرایند دیگر علت کند شدن ویندوز است.

راه‌حل:

  • ابزار Defragment and Optimize Drives ویندوز را از منوی Start جست‌وجو و اجرا کنید
  • روی Change Setting بزنید و مطمئن شوید که دیفراگ‌کردن HDD ماهی یک‌بار انجام می‌شود
  • SSD نباید دیفرگ شود؛ زیرا این کار می‌تواند عمر آن را کاهش دهد؛ بنابراین، از گزینه Optimize برای SSD استفاده کنید

نصب و بروزرسانی غیرضروری برنامه ها

نصب برنامه‌های زیاد، می‌تواند فضای دیسک را اشغال کند و منجر به کندشدن کامپیوتر شود.

راه‌حل:

  • لیست برنامه‌های نصب‌شده را در Control Panel یا Settings > Apps بررسی کنید
  • برنامه‌هایی را که استفاده نمی‌کنید یا نمی‌شناسید، حذف کنید
  • تنها برنامه‌های ضروری را به‌روزرسانی کنید نه همه آن‌ها
  • در صورت امکان، از نرم‌افزارهای Portable استفاده کنید؛ زیرا، نیاز به نصب ندارند

خرابی هر یک از سخت افزار کامپیوتر

مشکلات سخت افزار کامپیوتر می‌توانند تأثیر مستقیمی بر عملکرد داشته باشند. البته تشخیص آن‌ها کمی سخت‌تر است. هارد، رم و سایر قطعات را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنید تا از سلامت سیستم مطمئن شوید.

راه‌حل:

  • از ابزار Windows Memory Diagnostic برای تست رم استفاده کنید. این ابزار در ویندوز تعبیه شده است و لازم نیست آن را نصب کنید
  • برای بررسی پردازنده، از نرم‌افزارهایی مانند CPU-Z استفاده کنید
  • کارت گرافیک را با ابزارهایی مانند FurMark یا ۳DMark تست کنید
  • در صورت شک به خرابی قطعه، از تکنسین متخصص کمک بگیرید
  • تست خرابی هارد باید با نرم‌افزارهای تخصصی منظم انجام شود

خرابی سخت افزار از علت کند شدن ویندوز

سخن پایانی

کندشدن کامپیوتر مشکلی قابل‌حل است که با شناخت صحیح علل و استفاده از راهکارهای مناسب می‌توان آن را برطرف کرد و به عملکرد بهینه دست یافت. علت کند شدن کامپیوتر معمولا ترکیبی از عوامل نرم‌افزاری و سخت‌افزاری است که باید به‌صورت جامع بررسی شوند. با پاک‌سازی فایل‌های اضافی، به‌روزرسانی ویندوز و درایورها و توجه ویژه به سلامت قطعات سخت‌افزاری، می‌توانید عملکرد بهینه دستگاه خود را حفظ کنید.

به یاد داشته باشید که پیشگیری همیشه بهتر از درمان است و صرف کمی وقت برای نگهداری سیستم می‌تواند شما را از هزینه‌های سنگین تعمیرات یا تعویض قطعات در آینده نجات دهد. اگر پس از انجام تمام راهکارهای ذکرشده همچنان مشکل کندی وجود دارد، به احتمال زیاد، زمان آن رسیده است که به فکر ارتقای سخت‌افزار یا مشاوره با متخصص باشید.

سؤالات متداول

۱. چگونه بفهمیم مشکل کندی سیستم نرم افزاری است یا سخت افزاری؟

از Task Manager برای بررسی مصرف منابع و نرم‌افزارهای تشخیصی برای تست خرابی هارد کامپیوتر و سایر قطعات استفاده کنید.

۲. آیا افزودن رم همیشه باعث سریع تر شدن کامپیوتر می شود؟

اگر سیستم شما کمبود رم دارد و مرتبا از حافظه مجازی استفاده می‌کند، افزودن آن تأثیر چشمگیری خواهد داشت؛ اما اگر رم کافی دارید و از آن استفاده نمی‌شود، افزودن رم لزوما تفاوت قابل‌توجهی ایجاد نمی‌کند. قبل از خرید، با انواع رم آشنا شوید و از سازگاری با مادربورد خود اطمینان حاصل کنید.

۳. چه زمانی باید نگران خرابی هارددیسک باشیم؟

علائم خرابی هارد شامل صداهای کلیک یا سایش، خطاهای مکرر، هنگ‌کردن مکرر سیستم و کندشدن شدید آن در هنگام دسترسی به فایل‌ها هستند که نباید نادیده گرفته شوند. در صورت مشاهده این علائم، فورا از داده‌های خود نسخه پشتیبان تهیه و هارد را با نرم‌افزارهای تخصصی مانند CrystalDiskInfo بررسی کنید. اگر هارد در وضعیت Caution یا Bad باشد، تعویض آن را در اولویت خود قرار دهید.

مطالبی که شاید به خواندن آن‌ها علاقه‌مند باشید
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بازدیدکننده گرامی، لطفا جهت سفارش با شماره های شرکت در ارتباط باشید. 54428000-021