هنگام خرید حافظه SSD، معمولاً سرعت خواندن و نوشتن، ظرفیت ذخیره‌سازی و قیمت از اولین معیارهایی هستند که بررسی می‌کنیم. بااینحال، دوام حافظه نیز اهمیت زیادی دارد؛ به‌خصوص اگر قرار است از آن برای کارهای سنگین، انتقال فایل‌های حجیم یا اجرای برنامه‌های حرفه‌ای استفاده کنیم. یکی از شاخص‌های مهم برای ارزیابی دوام SSD، TBW است. این معیار به شما کمک می‌کند میزان نوشتن اطلاعات روی حافظه را بهتر ارزیابی کنید، مدلهای مختلف را با یکدیگر مقایسه کنید و تخمین واقع‌بینانه‌تری از طول عمر SSD داشته باشید.
در این مقاله، بررسی می‌شود که TBW در SSD چیست، روش محاسبه آن چگونه است، تفاوتش با DWPD چیست و راهکارهای بررسی سلامت و افزایش طول عمر SSD کدام‌اند.
فهرست:
TBW مخفف عبارت Terabytes Written و به معنای ترابایت داده نوشته‌شده است. این شاخص میزان نوشتن اطلاعاتی را نشان می‌دهد که سازنده برای رتبه‌بندی دوام یک SSD اعلام می‌کند. برای مثال، اگر یک حافظه دارای رتبه ۶۰۰ ترابایت TBW باشد، رتبه دوام نوشتن آن برابر با ۶۰۰ ترابایت است.
برای آنکه بهتر متوجه شوید tbw چیست لازم است با ساختار حافظه‌های SSD آشنا شوید. این حافظه‌ها اطلاعات را روی سلول‌های فلش NAND ذخیره می‌کنند. سلول‌های NAND تعداد محدودی چرخه برنامه‌ریزی و پاک‌کردن دارند و با تکرار این چرخه‌ها به‌تدریج فرسوده می‌شوند. البته رسیدن به عدد اعلامشده به معنای خرابشدن قطعی SSD نیست. TBW یک معیار دوام اسمی است، نه زمان دقیق پایان عمر حافظه. ممکن است یک SSD پس از عبور از رتبه اعلامشده همچنان کار کند یا پیش از رسیدن به آن، به دلیل خرابی کنترلر یا مشکلات الکترونیکی از کار بیفتد. در بسیاری از محصولات، ضمانت تا پایان مدت تعیین‌شده یا رسیدن به سقف TBW معتبر است؛ هرکدام که زودتر اتفاق بیفتد. بنابراین، هنگام خرید باید شرایط ضمانتنامه همان مدل را نیز بررسی کنید.
تولیدکنندگان برای تعیین رتبه TBW، مشخصات تراشه‌های حافظه، ظرفیت SSD، طراحی کنترلر و روش‌های مدیریت داده را در نظر می‌گیرند. به همین دلیل، دو حافظه با ظرفیت یکسان ممکن است رتبه دوام متفاوتی داشته باشند.
مهم‌ترین عوامل مؤثر بر این شاخص عبارت‌اند از:
نوع حافظه : NAND فناوری‌های SLC، MLC، TLC و QLC از نظر ساختار و تحمل چرخه‌های نوشتن و پاک‌کردن تفاوت دارند.
ظرفیت : SSD در بسیاری از خانوادههای محصول، مدلهای با ظرفیت بالاتر رتبه TBW بیشتری دارند؛ زیرا سلول‌های بیشتری برای توزیع عملیات نوشتن در اختیار دارند.
فناوری Wear Leveling: این فناوری عملیات نوشتن را بین بلوک‌های حافظه توزیع می‌کند تا بخش مشخصی از سلول‌ها زودتر از بقیه فرسوده نشوند.
ضریب تقویت نوشتن (WAF): کنترلر ممکن است برای ثبت داده‌های ورودی، اطلاعات بیشتری را در حافظه فلش جابه‌جا یا بازنویسی کند.
نوع کاربری: نوشتن مداوم فایل‌های حجیم، اجرای ماشین‌های مجازی و پردازش داده‌های سنگین می‌توانند حجم نوشتن روزانه را افزایش دهند.
در نهایت، سازنده بر اساس مشخصات محصول و ارزیابی‌های دوام، رتبه TBW را اعلام می‌کند. بنابراین، نمی‌توان تنها با دانستن ظرفیت یا نوع حافظه NAND، مقدار دقیق این شاخص را برای هر SSD محاسبه کرد.
مطالعه بیشتر: بهترین ssd های بازار برای کامپیوتر و لپ تاپ کدام است؟
برای محاسبه مقدار داده‌ای که طی یک بازه زمانی روی SSD نوشته می‌شود، می‌توان از فرمول زیر استفاده کرد:
در این فرمول، هر ترابایت برابر با ۱۰۰۰ گیگابایت در نظر گرفته شده است. این روش میزان نوشتن تخمینی از دید سیستم میزبان را محاسبه می‌کند و ممکن است با میزان نوشتن داخلی حافظه تفاوت داشته باشد. فرض کنیم روزانه به‌طور متوسط ۴۰ گیگابایت اطلاعات روی یک SSD نوشته می‌شود. اگر این میزان استفاده به مدت پنج سال ادامه پیدا کند، محاسبه به شکل زیر خواهد بود:
بنابراین، طی پنج سال حدود ۷۳ ترابایت داده روی حافظه نوشته خواهد شد.
حالا فرض کنیم رتبه TBW این SSD برابر با ۶۰۰ ترابایت باشد. برای محاسبه درصد مصرف‌شده از رتبه اسمی، از فرمول زیر استفاده می‌کنیم:
با قرار دادن اعداد مثال:
در نتیجه، میزان نوشتن تخمینی معادل حدود ۱۲٫۲ درصد از رتبه اسمی این SSD خواهد بود.
این درصد به معنای باقی‌ماندن قطعی ۸۷٫۸ درصد از عمر واقعی حافظه نیست؛ زیرا TBW فقط یکی از معیارهای دوام است و طول عمر واقعی به عوامل دیگری مانند وضعیت قطعات، شرایط کاری و نحوه استفاده نیز بستگی دارد.
مقدار مناسب TBW به ظرفیت حافظه و نوع استفاده از آن بستگی دارد. کاربری که SSD را برای اجرای سیستم‌عامل، وب‌گردی و برنامه‌های روزمره استفاده می‌کند، معمولاً به رتبه دوام متفاوتی نسبت به فردی نیاز دارد که هر روز ویدئوهای حجیم تدوین می‌کند یا با پایگاه‌های داده سروکار دارد. برای نمونه، مشخصات رسمی SSD سامسونگ ۹۸۰ نشان می‌دهد که رتبه نوشتن مدلهای مختلف این خانواده با ظرفیت آن‌ها تغییر می‌کند.
| ظرفیت SSD سامسونگ ۹۸۰ | رتبه TBW اعلامشده |
|---|---|
| ۲۵۰ گیگابایت | ۱۵۰ ترابایت |
| ۵۰۰ گیگابایت | ۳۰۰ ترابایت |
| ۱ ترابایت | ۶۰۰ ترابایت |
این اعداد مربوط به مدل مشخص Samsung 980 هستند و نباید آن‌ها را به تمام SSDهای بازار تعمیم داد. هنگام انتخاب حافظه، بهتر است مقدار TBW اعلامشده، مدت ضمانت و حجم تقریبی اطلاعاتی را که روزانه روی حافظه می‌نویسید بررسی کنید. اگر از SSD برای تدوین ویدئو، اجرای ماشین‌های مجازی یا فعالیت‌های سنگین استفاده می‌کنید، انتخاب مدلی با رتبه دوام بالاتر می‌تواند منطقی باشد.
TBW و DWPD هر دو برای ارزیابی دوام نوشتن SSD استفاده می‌شوند، اما مفهوم یکسانی ندارند.
TBW مجموع داده‌ای را نشان می‌دهد که برای رتبه دوام نوشتن حافظه در نظر گرفته شده است. در مقابل، DWPD مخفف Drive Writes Per Day است و بیان می‌کند که در هر روز، نوشتن معادل چند برابر ظرفیت SSD در دوره زمانی مشخص‌شده در نظر گرفته شده است.
برای مثال، مقدار ۱ DWPD برای یک SSD با ظرفیت یک ترابایت، به معنای نوشتن معادل یک ترابایت در روز است.
فرمول رایج محاسبه DWPD به شکل زیر است:
فرض کنیم یک SSD با ظرفیت یک ترابایت، رتبه ۱۸۲۵ ترابایت TBW و دوره ضمانت پنج‌ساله دارد:
بنابراین، رتبه اسمی این محصول معادل نوشتن یک‌باره ظرفیت کامل آن در هر روز طی پنج سال است.
| ویژگی | TBW | DWPD |
|---|---|---|
| مفهوم | مجموع داده قابل نوشتن در رتبه دوام | دفعات نوشتن معادل ظرفیت در روز |
| واحد | ترابایت | دفعات در روز |
| کاربرد | مقایسه دوام کلی SSDها | ارزیابی تناسب با حجم نوشتن روزانه |
| ارتباط با دوره ضمانت | وابسته به مشخصات محصول | در محاسبه رایج، وابسته به مدت ضمانت |
TBW برای مقایسه دوام کلی بسیاری از SSDهای مصرفی شاخص ساده‌تری است؛ درحالی‌که DWPD برای ارزیابی تناسب حافظه با بار کاری روزانه، به‌ویژه در محیط‌های سازمانی، کاربرد بیشتری دارد.
برای اینکه بدانیم TBW در SSD چیست و چه مقدار از این شاخص مصرف شده است، می‌توانیم اطلاعات SMART حافظه را بررسی کنیم یا از نرم‌افزارهای اختصاصی سازنده SSD کمک بگیریم. تمام حافظه‌ها اطلاعات را با نام و قالب یکسان نمایش نمی‌دهند؛ بنابراین، ممکن است مقدار نوشتن مستقیماً با عنوان TBW مصرف‌شده مشخص نشده باشد.
CrystalDiskInfo ابزاری برای ویندوز است که اطلاعاتی درباره سلامت حافظه، دما، ساعات کارکرد و برخی ویژگی‌های SMART ارائه می‌دهد.
برای استفاده از آن، برنامه را از وب‌سایت رسمی دریافت و اجرا کنید. سپس SSD موردنظر را انتخاب کنید و اطلاعات مرتبط با میزان نوشتن را بررسی کنید. بسته به مدل حافظه، ممکن است شاخص‌هایی مانند Total Host Writes یا مقادیر مرتبط با داده‌های نوشته‌شده نمایش داده شوند.
اگر مقدار نوشتن بر حسب گیگابایت گزارش شده باشد، میتوانید آن را بر ۱۰۰۰ تقسیم کنید تا مقدار تقریبی ترابایت به دست آید. البته پیش از محاسبه، باید واحد دقیق شاخص را بررسی کنید.
بسیاری از تولیدکنندگان SSD ابزارهایی برای بررسی سلامت و اطلاعات تشخیصی حافظه ارائه می‌کنند. برای مثال، Samsung Magician برای مدلهای سازگار سامسونگ امکاناتی برای مشاهده وضعیت درایو و اجرای بررسی‌های تشخیصی دارد. در این ابزارها، بخش‌های مربوط به سلامت حافظه، اطلاعات درایو یا گزارش‌های تشخیصی را بررسی کنید. امکانات دقیق نرم‌افزار به مدل SSD و نسخه برنامه بستگی دارد.
در SSDهای NVMe، گزارش SMART ممکن است شامل شاخص‌های زیر باشد:
Data Units Written میزان داده نوشته‌شده از سوی سیستم میزبان را نشان می‌دهد. در استاندارد NVMe، هر واحد معادل ۱۰۰۰ بلوک ۵۱۲ بایتی است.
Percentage Used برآورد کنترلر از میزان مصرف‌شده دوام اسمی درایو را نشان می‌دهد. این شاخص لزوماً برابر با درصد TBW مصرف‌شده نیست و ممکن است از ۱۰۰ درصد نیز فراتر برود.
برای مشاهده این اطلاعات می‌توان از ابزارهای سازگار با SMART و NVMe استفاده کرد. امکانات موجود به مدل حافظه، سیستم‌عامل و ابزار تشخیصی بستگی دارد.
فرسودگی حافظه فلش با گذشت زمان و استفاده از آن طبیعی است؛ اما با جلوگیری از نوشتن‌های غیرضروری می‌توان از افزایش بی‌دلیل حجم نوشتن جلوگیری کرد.
ذخیره و بازنویسی مداوم فایل‌های حجیم، به‌خصوص در فرایندهای تکراری و غیرضروری، می‌تواند حجم نوشتن را افزایش دهد. بهتر است برنامه‌هایی را که بدون نیاز واقعی فایل‌های زیادی تولید می‌کنند بررسی کنید.
برخی ابزارهای سنجش سرعت برای ارزیابی عملکرد SSD، حجم زیادی از اطلاعات را روی حافظه می‌نویسند. اجرای مکرر این آزمون‌ها بدون نیاز مشخص، میزان نوشتن را افزایش می‌دهد.
قابلیت TRIM به سیستم‌عامل اجازه می‌دهد بلوک‌هایی را که دیگر حاوی اطلاعات موردنیاز نیستند به SSD معرفی کند. این قابلیت به مدیریت فضای آزاد و حفظ عملکرد حافظه کمک می‌کند.
پرشدن بیش از حد حافظه می‌تواند فضای کاری کنترلر را محدود کند و بر عملکرد برخی عملیات نوشتن تأثیر بگذارد. بهتر است بخشی از ظرفیت SSD را آزاد نگه دارید. میزان فضای مناسب به مدل حافظه و نوع استفاده بستگی دارد.
دمای بالا ممکن است بر عملکرد و قابلیت اطمینان قطعات الکترونیکی اثر بگذارد. تهویه مناسب کیس یا لپ‌تاپ و استفاده از خنک‌کننده در صورت نیاز، به حفظ شرایط کاری مناسب کمک می‌کند.
حتی اگر میزان نوشتن ثبت‌شده روی SSD پایین باشد، احتمال خرابی ناگهانی آن وجود دارد. تهیه نسخه پشتیبان روی یک حافظه دیگر یا فضای ذخیره‌سازی مطمئن، یکی از بهترین راه‌ها برای جلوگیری از ازدست‌رفتن اطلاعات است.
رسیدن به سقف TBW به این معنا نیست که SSD دقیقاً در همان لحظه از کار می‌افتد یا تمام اطلاعات آن از بین می‌رود. این عدد نشان‌دهنده رتبه دوام نوشتن اعلامشده توسط سازنده است و عبور از آن لزوماً به معنی خرابی فوری حافظه نیست.
پس از رسیدن به این محدوده، چند وضعیت ممکن است رخ دهد:
SSD همچنان کار کند و امکان خواندن و نوشتن اطلاعات را داشته باشد.
شاخص‌های فرسودگی حافظه افزایش پیدا کنند و احتمال بروز مشکلات در آینده بیشتر شود.
کنترلر هشدار سلامت صادر کند یا شاخص‌های فرسودگی به محدوده هشدار برسند.
در شرایط فرسودگی شدید، برخی مدل‌ها به حالت فقط‌خواندنی بروند تا امکان دسترسی به اطلاعات موجود حفظ شود.
رفتار دقیق به طراحی حافظه و سازوکارهای حفاظتی آن بستگی دارد. بنابراین، نمی‌توان برای تمام SSDها رفتار یکسانی پس از عبور از رتبه TBW در نظر گرفت. همچنین باید میان پایان ضمانت و پایان عمر عملیاتی حافظه تفاوت قائل شد. در بسیاری از محصولات، پوشش ضمانت با رسیدن به سقف TBW یا پایان مدت تعیین‌شده خاتمه پیدا می‌کند؛ هرکدام که زودتر اتفاق بیفتد. بااینحال، ممکن است حافظه پس از پایان ضمانت نیز به کار خود ادامه دهد.
اگر SSD به سقف اعلامشده نزدیک شده، هشدار سلامت نمایش می‌دهد یا با خطاهای غیرعادی مواجه شده‌اید، ابتدا از اطلاعات مهم نسخه پشتیبان تهیه کنید. سپس وضعیت حافظه را با ابزار تشخیصی سازنده بررسی کنید و در صورت نیاز، برای تعویض آن تصمیم بگیرید.
در این مقاله بررسی شد TBW در SSD چیست و نحوه محاسبه آن نیز توضیح داده شد. این اطلاعات به شما کمک می‌کند هنگام خرید حافظه جدید انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید و میزان استفاده از SSD فعلی خود را بهتر ارزیابی کنید. بااینحال، این شاخص به‌تنهایی زمان دقیق خرابی یا عمر باقیمانده واقعی حافظه را مشخص نمیکند. برای ارزیابی بهتر، مقدار TBW اعلامشده توسط سازنده را در کنار حجم نوشتن روزانه، وضعیت SMART، شرایط کاری و مدت ضمانت بررسی کنید. همچنین، تهیه نسخه پشتیبان را جدی بگیرید؛ زیرا حتی حافظه‌ای با میزان فرسودگی پایین نیز ممکن است به دلایل دیگری دچار خرابی شود.
سوالات متداول
خیر. رسیدن به رتبه TBW به معنی پایان محدوده دوام اسمی اعلامشده است، نه خرابی قطعی و فوری حافظه. بااینحال، بهتر است سلامت SSD را بررسی کنید، از اطلاعات مهم نسخه پشتیبان داشته باشید و شرایط ضمانتنامه را در نظر بگیرید.
برای یک تخمین ریاضی، میتوانید مقدار باقیمانده از رتبه TBW را بر میانگین نوشتن روزانه تقسیم کنید. برای مثال، اگر ۳۰۰ ترابایت از رتبه نوشتن باقی مانده باشد و روزانه ۳۰ گیگابایت اطلاعات روی حافظه نوشته شود، زمان نظری باقیمانده حدود ۲۷٫۴ سال خواهد بود. این تخمین بر فرض ثابتماندن مصرف استوار است و عمر واقعی SSD را تضمین نمیکند.
خیر. در بسیاری از خانوادههای محصول، ظرفیت بیشتر با رتبه TBW بالاتر همراه است؛ اما این موضوع به مدل، نوع حافظه NAND، طراحی کنترلر و مشخصات سازنده بستگی دارد. برای مقایسه دقیق، رتبه TBW و شرایط ضمانت مدلهای موردنظر را بررسی کنید.
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *
ضمانت اصالت و گارانتی کالا
پرداخت آنلاین
۷ روز ضمانت بازگشت وجه
تضمین بهترین قیمت
ارسال به سراسر کشور
