وقتی می‌خواهید یک دفتر کار، خانه یا سالن را سیم‌کشی کنید، یکی از اولین سؤال‌ها این است که طول کابل شبکه چقدر می‌تواند باشد تا اینترنت و شبکه محلی بدون مشکل کار کند. جواب کوتاه این است که در کابل‌های مسی زوج به‌هم‌تابیده (Twisted Pair)، هر لینک اترنت تا ۱۰۰ متر قابل اعتماد است. اما این عدد همیشه کل ماجرا نیست، دسته کابل، جنس مس، کیفیت سرسیم، نویز محیط و سرعت مورد انتظار، همگی روی طول کابل شبکه اثر می‌گذارند.
در ادامه این مطلب حداکثر طول کابل شبکه را برای دسته‌های مختلف بررسی می‌کنیم، با یک جدول مقایسه ای به حداقل طول کابل شبکه اشاره می‌کنیم، توضیح می‌دهیم افت سرعت کابل شبکه چرا و چگونه رخ می‌دهد و در نهایت راه‌حل‌های عملی برای فاصله‌های بیشتر از ۱۰۰ متر را معرفی می‌کنیم.
فهرست:
طبق استانداردهای TIA/EIA-568 و ISO/IEC 11801، حداکثر طول کابل شبکه برای اترنت مسی (۱۰BASE-T، ۱۰۰BASE-TX و ۱۰۰۰BASE-T) برابر ۱۰۰ متر است. این عدد مربوط به یک کانال کامل است: حداکثر ۹۰ متر کابل ثابت (Permanent Link) که داخل دیوار یا کانال‌کشی شده، به‌علاوه حداکثر ۱۰ متر پچ‌کورد در دو سر مسیر برای اتصال به پریز و تجهیزات.
بنابراین اگر چند کابل را با کوپلر پشت‌سرهم وصل کنید، فقط به این دلیل که هر قطعه کمتر از ۱۰۰ متر است نمی‌توانید به عملکرد مطمئن امیدوار باشید؛ مجموع طول مسیر و تعداد اتصال‌ها اهمیت دارد.
دلیل این محدودیت فیزیکی است. سیگنال الکتریکی هرچه در مس جلوتر برود ضعیف‌تر می‌شود (تضعیف یا Attenuation) و نسبت به نویز آسیب‌پذیرتر می‌گردد. تا ۱۰۰ متر، سیگنال آن‌قدر قوی می‌ماند که گیرنده بتواند آن را بدون خطا بازسازی کند. فراتر از این حد، نرخ خطا بالا می‌رود و سوییچ یا کارت شبکه یا بستهها را دوباره ارسال میکند یا سرعت لینک را پایین می‌آورد. پس حداکثر طول کابل شبکه یعنی حدی که کیفیت سیگنال طبق استاندارد تضمین می‌شود، نه حدی که کابل «شاید» کار کند.
نکته دیگر این است که طول کابل شبکه فقط به متر روی روکش محدود نمی‌شود. کابلی که طول الکتریکی آن به‌خاطر پیچ‌خوردگی زوج‌ها کمی بیشتر از طول فیزیکی است، یا مسیری که چندین پریز و پچ‌پنل دارد، سهم بیشتری از بودجه تضعیف کانال را مصرف میکند. به همین دلیل کابل‌کش‌های باتجربه همیشه کمی کمتر از سقف ۱۰۰ متر طراحی می‌کنند تا برای تغییرات بعدی حاشیه اطمینان داشته باشند.
هر دسته کابل شبکه از نظر پهنای باند و میزان محافظت در برابر نویز تفاوت دارد و همین موضوع روی طول مؤثر آن اثر می‌گذارد. برای سرعت تا یک گیگابیت بر ثانیه، Cat5e و Cat6 هر دو تا ۱۰۰ متر کار می‌کنند. با رفتن به ۱۰ گیگابیت، Cat6 فقط در فاصله‌های کوتاه (حدود ۳۷ تا ۵۵ متر، بسته به میزان نویز) پایدار است و برای رسیدن به ۱۰۰ متر باید از Cat6a یا Cat7 استفاده کرد. کابل Cat8 برای سرعتهای ۲۵ و ۴۰ گیگابیت ساخته شده و در همین سرعت‌ها حداکثر ۳۰ متر برد دارد؛ به همین دلیل بیشتر در دیتاسنترها دیده می‌شود. جدول زیر این مقایسه را خلاصه کرده است.
دسته کابل | حداکثر سرعت | پهنای باند | حداکثر طول مجاز | کاربرد رایج |
Cat5e | ۱ Gbps | ۱۰۰ MHz | ۱۰۰ متر | شبکه خانگی و اداری ساده |
Cat6 | ۱ Gbps (و ۱۰ Gbps در فاصله کوتاه) | ۲۵۰ MHz | ۱۰۰ متر برای ۱ Gbps؛ حدود ۳۷ تا ۵۵ متر برای ۱۰ Gbps | دفاتر کار و شبکه‌های ساخت‌یافته |
Cat6a | ۱۰ Gbps | ۵۰۰ MHz | ۱۰۰ متر | سرور، NAS و شبکه‌های سازمانی |
Cat7 | ۱۰ Gbps | ۶۰۰ MHz | ۱۰۰ متر | محیط‌های پرنویز و کابل‌کشی حرفه‌ای |
Cat8 | ۲۵ و ۴۰ Gbps | ۲۰۰۰ MHz | ۳۰ متر | دیتاسنتر و اتصال سرور به سوییچ |
نکته: عدد ۱۰۰ متر برای کل کانال است، نه فقط کابل داخل دیوار. اگر پچ‌کوردهای دو سر مجموعاً ۱۰ متر باشند، کابل ثابت نباید از ۹۰ متر بیشتر شود.
برخلاف حداکثر طول، برای پچ‌کوردها حداقل طول سخت‌گیرانه‌ای در استانداردها تعریف نشده و کابل‌های ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متری هم در عمل کار می‌کنند. با این حال توصیه رایج برای حداقل طول کابل شبکه حدود ۵۰ سانتی‌متر است. در کابل‌های بسیار کوتاه، بازتاب سیگنال (Return Loss) و تداخل نزدیک‌انتها (NEXT) می‌تواند نسبت به طول کابل سهم بیشتری پیدا کند و کیفیت لینک را در سرعتهای بالا کاهش دهد.
در عمل، برای اتصال‌های کوتاه مثل لپ‌تاپ به مودم یا سوییچ به پچ‌پنل، کابل ۵۰ سانتی‌متر تا ۱ متر انتخاب مناسبی است. به یاد داشته باشید که مشکل کابل‌های خیلی کوتاه معمولاً از کیفیت سرسیم و ساخت ضعیف می‌آید و نه از خود طول.
افت سرعت کابل شبکه تقریباً هیچ‌وقت فقط به طول مربوط نیست و معمولاً ترکیبی از چند عامل است:
نتیجه این عوامل کاهش نسبت سیگنال به نویز است. کارت شبکه و سوییچ برای حفظ اتصال، به‌طور خودکار سرعت را پایین می‌آورند؛ مثلاً از ۱ گیگابیت به ۱۰۰ مگابیت یا حتی ۱۰ مگابیت.
به همین دلیل دو کابل هم‌طول ممکن است عملکرد کاملاً متفاوتی داشته باشند. یک کابل Cat6 مس خالص ۸۰ متری که درست کرمپ شده، معمولاً بدون مشکل ۱ گیگابیت می‌دهد؛ اما یک کابل CCA ارزان ۷۰ متری که کنار کابل برق کشیده شده، ممکن است همان سرعت را نگه ندارد. پس هنگام ارزیابی طول کابل شبکه، کیفیت ساخت را هم کنار عدد متر ببینید.
مطالعه بیشتر: PoE چیست؟
اگر طول کابل شبکه از حد مجاز بیشتر باشد یا کیفیت آن پایین باشد، معمولاً یک یا چند مورد از علائم زیر را می‌بینید.
اگر پورت سوییچ و کارت شبکه هر دو گیگابیتی هستند ولی لینک روی ۱۰۰ مگابیت برقرار می‌شود، یکی از شایع‌ترین نشانه‌های ضعف کابل است. چون زوج‌های سیم برای ۱ گیگابیت به کیفیت بالاتری نیاز دارند، دستگاه‌ها در این شرایط به سرعت پایین‌تر عقب‌نشینی می‌کنند.
آیکن شبکه مدام قطع و وصل می‌شود یا چراغ پورت سوییچ چشمک می‌زند. این حالت که به آن Link Flapping می‌گویند، وقتی رخ می‌دهد که سیگنال در مرز قابل‌تشخیص بودن قرار دارد.
خود طول کابل تأخیر ناچیزی ایجاد میکند، اما خطاهای ناشی از ضعف سیگنال باعث ارسال مجدد بستهها می‌شود. نتیجه آن پینگ ناپایدار، پرش‌های ناگهانی و Packet Loss در بازی آنلاین و تماس تصویری است.
کپی فایل بین کامپیوترها با سرعتهای نوسانی و بسیار پایین‌تر از انتظار انجام می‌شود و پخش ویدیو یا دوربین مداربسته دچار بافر و تصویر پرش‌دار می‌شود.
دوربین، اکسس پوینت یا تلفن IP که با همان کابل برق می‌گیرند، در مسیرهای طولانی به‌خاطر افت ولتاژ مدام ریست می‌شوند یا اصلاً روشن نمی‌شوند.
امتداد دادن کابل مسی از ۱۰۰ متر، حتی اگر در سرعتهای پایین به‌ظاهر جواب بدهد، ناپایدار و غیراستاندارد است. این راه‌حل‌ها مطمئن‌تر هستند:
در مسیرهای طولانی، به جای کابل ارزان‌قیمت از Cat6 یا Cat6a با مس خالص (Pure Copper) استفاده کرده و هنگام خرید کابل شبکه به نشانه‌های اصالت روی روکش، مثل نوع هادی و شماره‌گذاری متری، توجه کنید.
قبل از قضاوت درباره کابل، باید طول واقعی و کیفیت آن را بسنجید.
حداکثر طول کابل شبکه در اترنت مسی ۱۰۰ متر است، ولی این عدد وقتی معتبر است که کابل از جنس مس خالص و استاندارد باشد، به‌درستی سرسیم شده و از کنار منابع نویز عبور کند. برای سرعتهای بالاتر مثل ۱۰ گیگابیت، دسته کابل و فاصله را هم‌زمان در نظر بگیرید. اگر مسیر شما از ۱۰۰ متر بیشتر است، به جای بالا بردن ریسک، از سوییچ میانی، اکستندر PoE یا فیبر نوری کمک بگیرید. با اندازه‌گیری دقیق و تست اصولی، می‌توانید از افت سرعت و قطعی‌های ناگهانی جلوگیری کنید.
ممکن است در سرعتهای پایین مثل ۱۰ یا ۱۰۰ مگابیت لینک برقرار شود، اما این کار خارج از استاندارد است و قطعی و خطای مکرر دارد. برای ۱۵۰ متر از سوییچ میانی یا فیبر نوری استفاده کنید.
خود طول فقط کسری از میکروثانیه تأخیر اضافه میکند و در ۱۰۰ متر قابلحس نیست. ولی اگر کابل ضعیف یا بیش از حد بلند باشد، ارسال مجدد بستهها پینگ را بالا میبرد.
هر اتصال اضافه مقداری تضعیف و بازتاب ایجاد میکند. در صورت نیاز از کوپلر همدسته با کابل یا کیاستون استفاده کنید و در همه حال مجموع طول کانال را زیر ۱۰۰ متر نگه دارید.
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *
ضمانت اصالت و گارانتی کالا
پرداخت آنلاین
۷ روز ضمانت بازگشت وجه
تضمین بهترین قیمت
ارسال به سراسر کشور
